بازار ولنگار لبنیات و سردرگمی مردم - مجله تصویری

به گزارش مجله تصویری، این چندمین باری است که صنایع لبنی قیمت لبنیات را در بازار افزایش می دهند و این در حالی است که سرانه مصرف کشور کمتر از نصف میانگین جهانی است و کمبود لبنیات در سبد غذایی مردم تهدید جدی بر سلامت آنها است.

به گزارش گروه مالی مجله تصویری قیمت لبنیات در چند روز گذشته باز هم افزایش یافته است. این افزایش قیمت تقریبا در بیشتر محصولات لبنی از شیر گرفته تا ماست، وجود دارد. یک مغازه دار در منطقه 19 تهران گفت: قیمت انواع شیر بطری در حدود یک هزار تومان افزایش دارد. قیمت شیر یک لیتری تتراپک هم نسبت به چند ماه گذشته 2600 تومان بیشتر شده است و از 7400 تومان به 10 هزار تومان رسیده است.

علی کرمی گفت: قیمت انواع ماست هم افزایش قیمت داشته به طوری که ماست های دبه ای از 24 هزار تومان به 28 هزار تومان رسیده است.

* عواقب افزایش قیمت لبنیات

لبنیات به عنوان یک محصول اساسی و ضروری در سلامت مردم و جامعه است و باید در سبد غذایی به طور کامل دیده گردد. در حال حاضر نیز سرانه مصرف لبنیات در کشور کمتر از نصف میانگین جهانی است، آنطور که مسؤولان می گویند سرانه مصرف لبنیات در کشور ما 80 کیلوگرم است اما میانگین مصرف جهانی 160 کیلوگرم و این رقم در کشورهای اروپایی و آمریکا به 350 تا 500 کیلوگرم می رسد، اما واقعیت این است که سرانه مصرف در کشور ما حتی کمتر از این رقم است که بعضی آن را تا 55 کیلوگرم هم گفته اند و این یعنی فاجعه است.

در چنین شرایطی که باید همه کوشش نمایند تا سرانه مصرف و در حقیقت ضریب سلامت جامعه افزایش پیدا کند اما کارخانجات لبنی روز به روز قیمت ها را افزایش می دهند. مصرف شیر و لبنیات ده ها فایده دارد که مهم ترین آنها جلوگیری از پوکی استخوان است که این روزها هزینه زیادی را بر جامعه تحمیل می نماید.

* سابقه صنایع لبنی در افزایش قیمت

این اولین باری نیست که صنایع لبنی قیمت ها را افزایش می دهند. آنها سابقه طولانی در این کار دارند، حتی شده در طول سال 4-3 بار قیمت ها را افزایش داده اند و پس از آن ستاد تنظیم بازار را تحت فشار قرار داده و افزایش قیمت را به تصویب رسانده اند. کارخانه های لبنی توجیهاتی برای خودشان در باره افزایش قیمت دارند که البته بخشی از آنها درست است. آنها تورم بازار، بالا رفتن قیمت محصولات وارداتی و افزایش قیمت شیر خام را دلیل بالا بردن قیمت اعلام می نمایند اما این افزایش قیمت باید تناسبی با شرایط موجود هم داشته باشد. فشار گرانی در جامعه وجود دارد و همه مردم تحت فشار هستند، این که صنایع لبنی بخواهد با کوچک ترین فشاری بدون این که دنبال راه چاره دیگری باشد قیمت را افزایش دهد، از نظر مردم کار درستی نیست.

* مردم چه می گویند؟

خانم میانسالی که در فروشگاه عظیم منطقه 19 تهران در حال خرید است گفت: قیمت شیر و لبنیات آنقدر گران شده است که دیگر توان خرید نداریم. قبلا هر روز حداقل یک بطری شیر می گرفتیم تا خانواده از این نعمت محروم نباشد اما اکنون قیمت ها اینقدر زیاد شده که مجبور هستیم هفته ای یک یا دوبار خرید کنیم و آن را هم به خاطر بچه ای که در خانه داریم می خریم.

وی گفت: دولت باید کاری کند که حداقل محصولاتی که برای سلامتی مردم بسیار ضروری است با قیمت مناسب تری عرضه گردد.

گشت و گذار در بازار حکایت از این دارد که مردم از قیمت ها اصلاً دل خوشی ندارند و تا درد و دل می کنی مدام از قیمت ها گلایه می نمایند. و این که دخل و خرج ها با هم نمی خواند.

محمد تقی پور هم در این باره گفت: پیش از این برای لبنیات دولت یارانه می داد و این باعث می شد تا حدود زیادی قیمت ها مناسب باشد اما اکنون این یارانه را برداشته اند و صنایع لبنی هم هر زمان که دلشان می خواهد قیمت ها را بالا می برند. واقعا این شرط انصاف نیست. مردم چه گناهی دارند؟ این که هر زمان به فراورینماینده فشار بیاید قیمت را بالا ببرد، همه این فشارها به مردم مصرف نماینده منتقل می گردد.

وی اضافه نمود: بازار الان رها شده است و مردم نمی دانند چه کار باید بنمایند، یک روز لبنیات گران می گردد، روز دیگر گوشت و همین طور ادامه دارد و معلوم هم نیست که آیا پایانی برای اینها خواهد بود. هر روز صبح که از خواب بیدار می شویم منتظر یک اتفاق در بازار هستیم. اصلاً ما قیمت ها را نمی دانیم و به آن هم توجهی نمی کنیم چون یک مسأله عادی و طبیعی شده است. مغازه دار هر چه بگوید مجبور هستیم بپردازیم.

* مغازه داران هم از افزایش قیمت گلایه دارند

به نظر می رسد افزایش قیمت چیزی نیست که حداقل بخشی از مردم را راضی نگه دارد. در این میان حتی مغازه داران هم از این افزایش قیمت ناراحت و نگرانند.

احمد معینی مدیر یک سوپرمارکت گفت: واقعیت این است که قیمت ها که بالا می رود سود ما هم پایین می آید، در حقیقت تقاضا برای محصولات ما کم می گردد.

وی اضافه نمود: مثلاً سفارش محصولات لبنی ما هر موقع قیمت ها بالا می رود پایین می آید؛ چراکه مردم توان خرید ندارند و میزان محصولی که روزانه به فروش می رسانیم به حداقل می رسد.

این مدیر سوپرمارکت گفت: میزان سفارشات محصولات لبنی ما نسبت به چند ماه گذشته یک سوم کاهش یافته است.

* بهانه کارخانه های لبنی برای افزایش قیمت و ماجرای فشار برای صادرات شیر خشک

صنایع لبنی گرانی شیر خام، بالا رفتن قیمت نهاده های وارداتی و افزایش هزینه ها و همچنین تورم جامعه را اصلی ترین دلیل افزایش قیمت خود بیان می نمایند، اما واقعیت این است که این فشار در همه بخش ها وجود دارد و باید این روزها مردم بیشتر حال همدیگر را درک نمایند. شاید قانع شدن به حداقل سود به مردم یاری کند تا شرایط موجود را سپری نمایند. کارخانه های لبنی دلیل دیگری هم برای افزایش قیمت دارند و می گویند 22 قلم محصولات ما جزو قیمت گذاری ستاد تنظیم بازار نیست و ما می توانیم بر اساس تورم قیمت را افزایش دهیم.

به هر حال در این میان تدبیر ستاد تنظیم بازار و دستگاه های نظارتی ضروری است. اگرچه دستگاه های نظارتی عملکرد موفقی نداشته اند، اما حداقل به خاطر سلامت مردم باید گوشه چشمی به تخلفات بازار داشته باشد.

در طی چند ماه گذشته کارخانه های لبنی به شدت دولت را تحت فشار قرار دادند که مجوز صادرات شیر خشک بدهد. آنها می گفتند مازاد شیر خشک وجود دارد، گرچه این مازاد اکنون در کارخانه های لبنی هست، اما در پشت پرده به دنبال فشار بیشتر بر بازار بودند؛ چراکه از هر یک کیلوگرم شیر خشک حدود 11 کیلوگرم شیر به دست می آید. وجود شیرخشک در بازار داخلی باعث می شد که فشار کارخانه های لبنی بر افزایش قیمت کارساز نگردد. زمانی که شیر خشک در بازار وجود دارد، آنها نمی توانند توجیه کمبود شیر خام را مطرح نمایند.

زمانی که قیمت لبنیات بالا می رود در حقیقت مصرف این محصول ضروری روز به روز کمتر می گردد و این تهدیدی بر سلامت جامعه است. به هر اندازه که هزینه کردن برای این محصولات کاهش می یابد به چند برابر آن هزینه دوا و درمان بیشتر می گردد. همه کشورها سرانه مصرف شیر را به عنوان معیاری برای سلامت جامعه می دانند و روی افزایش سرانه مصرف سرمایه گذاری می نمایند به طوری که آنالیز سرانه مصرف کشورهای پیشرفته هم گویای همین مطلب است و همیشه رابطه مستقیمی بین سرانه مصرف و ضریب سلامت جامعه در کشورها وجود داشته است.

* آیا راه چارهی نیست؟

صنایع لبنی روز به روز قیمت ها را افزایش می دهند اما سؤال این است که آیا واقعا راه چارهی برای این مسأله نیست؟ کارشناسان معتقدند که می توان با مدیریت صحیح قیمت تمام شده محصولات را کاهش داد. بخشی از این کار به عهده دولت است. دولت می تواند با ایجاد زنجیره های فراوری و وصل کردن حلقه های دامداری با صنایع لبنی در حقیقت سود و زیان اینها را به همدیگر وصل کند. یعنی این دو بخش بدانند که اگر اولی ضرر کند دومی هم ضرر خواهد نمود و بالعکس، اگر اولی سود ببرد دومی هم سود می نماید. در چنین حالتی آنها حتماً هوای همدیگر را خواهند داشت.